Armata 155mm wz. 40

Armatami o największym zasięgu, które posiadało Wojsko Polskie były francuskie działa 105mm wz. 13 i późniejszy wz. 29. Były one klasyfikowane jako artyleria dalekonośna, ale w rzeczywistości była to tylko artyleria średniego zasięgu.

W latach 20-tych wiele osób podnosiło konieczność wprowadzenia na stan uzbrojenia armat o dalszym zasięgu, które umożliwią prowadzenie skutecznych działań bojowych na ówczesnym polu walki. Artyleria tego typu miała niszczyć dalekonośną artylerię wroga oraz oddziały na tyłach frontu, które w odróżnieniu od jednostek pierwszoliniowych, przeważnie były skupione w kolumnie marszowej, obozowisku, taborze zaopatrzenia itp. Działa dalekonośne umożliwiały także objęcie swym zasiegiem dużego odcinka frontu co było dużą zaletą w obliczu zwiększonej ruchliwości wojsk zmotoryzowanych.

W 1928 roku Komitet do Spraw Uzbrojenia i Sprzętu podjął decyzję o konieczności wprowadzenia do uzbrojenia armaty dalekonośnej. Miało to być działo 155mm o donośności 20000m oraz musiało posiadać trakcję motorową. Zapoznano się z konstrukcjami zagranicznymi firm Bofors, Vickers, Škoda i Schneider, które miały zasięg od 22 do 26km. Ostatecznie za najbardziej optymalną pod względem technologicznym i ekonomicznym uznano armatę zakładów Škoda 149,1mm. Zakłady te zaoferowały również przeniesienie produkcji amunicji do Polski.

W 1930 roku podjęto decyzje o zakupie 25 armat Škoda i uruchomieniu produkcji amunicji. Do podpisania umowy jednak nie doszło - prawdopodobnie z powodu kryzysu ekonomicznego.

W roku 1933 ponownie rozpatrywano możliwość zakupu armat, jednak wtedy uznano je już za nienowoczesne. W 1936 roku powrócono do rozważań nad zakupem odpowiedniej armaty. Brano pod uwagę zmodyfikowane działa Schneider oraz Škoda. Jednak zaoferowane terminy dostawy były zbyt długie - 36 miesięcy w przypadku Škody i 58 miesięcy u Schneidera.

Postanowiono więc opracować własną konstrukcję opierając ją na łożu moździerza 120mm. Prace powierzono zakładom Starachowickim. Lufę miał wykonać szwedzki Bofors z powodu braku odpowiednich technologii krajowych. Prototyp powstał w 1937 roku. W styczniu 1938 roku przeprowdzono strzelania próbne na poligonie w Brześciu nad Bugiem.

Okazało się, że armata ma rozrzut tylko 500m (najlepsza armata na świecie w tym okresie - francuski Schneider - miał rozrzut 1900m) oraz zasięg 27300m. W listopadzie ukończono pierwszą kompletną armatę. Na początku 1939 roku rozpoczęto próby poligonowe, które wypadły pozytywnie. Jedyne zastrzeżenia budziła mała szybkostrzelność armaty - 3 strzały na minutę.

Użycie ciągnika C7P wykazało, że jest on za słaby to holowania takiej armaty. Pomimo tych niedomagań armatę uznano za lepszą od Schneidera i postanowiono wprowadzić ją do uzbrojenia jako wzór 1940. Gotowe egzemplarze miały wejść do użycia w 1941 roku.

Dane techniczne

Galeria