Moździerz 81mm wz. 18/31 Stockes-Brandt, wz. 18 Stockes i wz. 1928

Wojsko Polskie było uzbrojone po I-szej wojnie światowej w niemieckie moździerze 81mm wz. 16 oraz francuskie wz. JD 16. Od 1926 roku zaczęto wymieniać stare moździerze na nowszą broń produkcji brytyjskiej firmy Stockes Gun Co. Zakupiono wtedy 600 sztuk moździerzy wz. 18.

Równocześnie przystąpiono do własnych prac rozowjowych nad moździerzem 81mm. Seryjna produkcja wz. 1928 odbywała się w Wytwórni Maszyn Precyzyjnych Avia w Warszawie. Po wytworzeniu 700 szt. produkcję przerwano w 1931 roku z powodu stwierdzonej wady mechanizmu podniesienia i dwójnogu. Rzeczywistym powodem były finansowe roszczenia Francuzów w związku z naruszeniem praw patentowych do produkcji amunicji do moździerzy wz. 18. Zakupiono wtedy licencję od francuskiej firmy Brandt i w 1932 roku rozpoczęto masową produkcję w zakładach Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki w Pruszkowie. Do wybuchu wojny wyprodukowano 900 egzemplarzy moździerzy wz. 18/31. Francuskie moździerze były ulepszoną wersją moździerza Stockes'a.

Broń składała się z lufy z zamkiem, nóżek oraz podstawy. Do celowania służyły cztery gwintowane nóżki. Miotane granaty miały ciężar 3,2kg oraz 6,5kg. Stabilizacja lotu była osiągana za pomocą czterech skrzydełek - w ciężkim granacie wysuwały się po oddaniu strzału. Mocowano do nich ładunki prochu w celu zmiany donośności. Były trzy rodzaje granatów: odłamkowo-burzące, dymne oraz zapalające. Moździerz miał iglicę o stałym grocie co umożliwiało szynkie strzelanie nawet do 20 strzałów na minutę. Posiadał również mechanizm spustowy ze sznurem.

Moździerz 81mm był stomotorową bronią używaną przez piechotę oraz kawalerię. Dawał bezpośrednie wsparcie walczącym oddziałom w terenie pagórkowatym rażąc siłę żywą nieprzyjaciela oraz ośrodki ogniowe. Po rozebraniu miotacza na trzy części każdą z nich mógł nieść jeden żołnierz. W kawalerii były używane specjalne wózki. W 1938 roku na stanie znajdowało się 899 sztuk moździerzy wz. 18/31, 595 szt. wz. 28 oraz 648 szt. wz. 18.

Dane techniczne