space
 
Kampania Wrześniowa 1939 | Wojna Obronna 1939 | IV Rozbiór Polski | Kampania obronna 1939 | Polendfeldzug 1939 | Polish Campaign 1939 | Feldzug in Polen 1939

Strona główna 

  

Forum

  

Artykuły 

  

Bitwy i potyczki

  

Organizacja

  

Uzbrojenie

  

Biografie

  

Galerie

  

Konkursy

   Odwiedź nasz profil na Facebooku i zostań naszym fanem!  

 Kontakt 


Zamiast tankietek. Czołg 4TP (PZInż.-140)

Czołg 4TP

W styczniu 1937 r. KSUS zdecydował zastąpić tankietki TK i TKS nowymi pojazdami rozpoznawczymi. Polska konstrukcja opierała się na najnowszych brytyjskich rozwiązaniach inż. J. V. Cardena i kpt. V. Loyda.

Już w grudniu 1936 r. inż. Edward Habich ukończył projekt czterotonowego czołgu PZInż.-140. Poza ogólnym wzorowaniem się na podwoziu brytyjskim, wóz był całkowicie samodzielną konstrukcją. Silnik stworzony przez inż. Jana Wernera i Jerzego Dowkontta osiągał moc 95 km i znajdował się z prawej strony kadłuba, obok kierowcy. Takie rozwiązanie sprawiało, że maszyna była niesymetryczna. Oprócz kierowcy załogę stanowił jeszcze dowódca.

W listopadzie 1937 r. prototyp (bez uzbrojenia) wyjechał na swoją pierwszą jazdę. W trakcie rajdu „Jesień 1937” czołg bezawaryjnie przejechał 1860 km dlatego Dowództwo Broni Pancernych uznało 4TP za konstrukcję udaną. Następnym krokiem do stworzenia z prototypu pełnoprawnej maszyny zwiadowczej było dobranie odpowiedniego uzbrojenia. Wstępnie planowano wyposażyć czołg w wieżę Boforsa z działem 37 mm, czyli dokładnie taką, jak w 7TP. Niestety okazało się, że rolę ładowniczego i celowniczego musiałby pełnić dowódca, co oczywiście odbiłoby się negatywnie na zdolności bojowej czołgu. Z kolei gdyby powiększyć wieżę tak, żeby mogła się w niej zmieścić druga osoba, to trzeba by było zmieniać całą konstrukcję maszyny. Dlatego wieża miała pozostać jednoosobowa, wyposażona w działko wz. 38 FK-A 20 mm i karabin maszynowy.

Próby terenowe - jesień 1937 rok
4TP w trakcie testów - jesień 1937

Działko 20 mm FK-A
Działko FK-A wz. 38 20 mm

W maju 1938 PZInż-140/ 4TP przeszedł kolejne testy w trakcie których wyszły na jaw pewne wady konstrukcyjne. Przede wszystkim czołg w czasie jazdy za bardzo się kołysał, co utrudniało prowadzenie celnego ognia w ruchu. Wojskowi eksperci uznali, że po drobnych poprawkach czołg będzie się nadawał do masowej produkcji. KSUS planował stopniowo zastępować tankietki TK i TKS nowymi wozami. Zgodnie z planem rozwoju broni pancernej 480 czołgów 4TP miało wejść w skład 18 kompanii rozpoznawczych w dywizjach piechoty, oraz w czterech Oddziałach Motorowych.

W maju 1939 r. 4TP przeszedł ostatnie próbne jazdy. W sumie w czasie wszystkich testów przejechał ok. 4300 km bez poważniejszej awarii. Gdy już wydawało się, że nowy czołg może wejść do seryjnej produkcji, Sztab Główny uznał, że w ciągu kilku lat 4TP będzie już przestarzały. Projekt zamknięto.

Próby terenowe prototypu 4TP
Prototyp 4TP w trakcie prób terenowych

4TP - ujęcie z tyłu
4TP - ujęcie z tyłu

Przekrój boczny 4TP

4TP - przekrój boczny

Galeria zdjęć papierowego modelu 4TP

 

Dane techniczne PZInż.-140/ 4TP
Załoga 2 osoby
Opancerzenie kadłub: przód 8-15 mm, boki 13 mm, tył 10-13 mm, strop 5 mm, dno 4-8 mm 
wieża: przód, boki i tył 13 mm, strop 5-6 mm
Uzbrojenie Nkm kalibru 20 mm wz.38 FK-A (działko automatyczne), karabin maszynowy wz.30 kalibru 7,92 mm
Zapas amunicji 200 naboi 20 mm, 2500 naboi 7,92 mm
Masa własna 4,33 t
Długość całkowita 3,84 m
Szerokość 2,08 m
Wysokość 1,75 m
Prześwit 32 cm
Silnik / moc silnika silnik wysokoprężny PZInż-425, 8-cylindrowy, o poj. 3880 cm³, 4-suwowy, chłodzony cieczą, o mocy 95 KM przy 3600 obr/min
Maksymalna prędkość po drodze 55 km/h na drodze
Zasięg po drodze / w terenie szosa 450 km, teren 240 km
Głębokość brodu do 0,7 m
Pokonywanie wzniesień do 38 stopni
Pokonywanie rowów (szerokość) do 1,6 m
Nacisk jednostkowy ok. 0,34 kg/cm²
Pojemność baku  
Zużycie paliwa droga / teren  
 
Źródła:
  • Janusz Magnuski, Czołgi rozpoznawcze PZInż.-130 i PZInż.-140, w: Nowa Technika Wojskowa, nr 11/93,

  • http://www.weu1918-1939.pl/pancerne/czolgi/4TP/dowodztwo_pancerne_czolgi_4tp.html

  • http://derela.republika.pl/4tpl.htm

Adam Stohnij

space
Zachowaj przeszłość
Nie pozwól aby wspomnienia Twoich bliskich uległy zapomnieniu, a rodzinne archiwum bezpowrotnie przepadło! Spisz relacje swoich bliskich, zeskanuj zdjęcia i dokumenty, a my je opublikujemi i zachowamy dla przyszłych pokoleń.
Rekrutacja do naszej załogi!
Jeżeli interesujesz się historią kampanii wrześniowej, uzbrojeniem, itp. i chciałbyś spróbować swoich sił w pisaniu artykułów na tematy z nimi związane, to skontaktuj się z nami. 
 
Tagi: obrona Warszawy rekonstrukcje 1939 katyń agresja zsrr bitwa pod Mławą bitwa nad Bzurą bitwa pod Mokrą bitwa pod Wizną obrona Westerplatte bitwa w Borach Tucholskich bitwa pod Kockiem 7tp tks kalendarium 1939 bitwa pod Szackiem i Wytycznem organizacja Wojska Polskiego 1939 uzbrojenie niemieckie 17 września uzbrojenie zsrr
 
space
Kampania Wrześniowa 1939 Copyright © 1997-2012      Mapa portalu   |   Kontakt   |   § Zastrzeżenia prawne 
space